Uitdaging
Speelgoedmuseum Deventer wil graag maatschappelijke impact maken met zijn collectie. Hoewel veel ouders en grootouders het museum in hun vrijetijd bezoeken met hun (klein)kinderen, is er ook een grote groep kinderen in Deventer die het museum niet bezoekt.
Met name kinderen met een minder goede sociaal-economische startsituatie vallen daarbij buiten de boot. Tegelijkertijd is het juist voor deze groep kinderen extra waardevol om kennis te maken met cultuur en erfgoed, en de functies die musea in onze samenleving vervullen.

Ambitie
Bij de heropening van het Speelgoedmuseum Deventer wil het museum graag een project hebben om jonge kinderen met een minder goede sociaal-economische startsituatie kennis te laten maken met het Speelgoedmuseum.
Aanpak
Komvoor heeft op basis van deze opdracht contact gezocht met verschillende locaties voor voor- en vroegschoolse opvang (VVE). Een van deze peuterspeelzalen, Sam en Koos, is gelegen in Voorstad, een deel van Deventer met veel anderstalige kinderen die op basis daarvan een VVE-indicatie voor (gratis) voorschoolse educatie krijgen.
De pedagogisch medewerkers van Sam en Koos denken actief mee over de mogelijkheden voor een educatief project voor hun doelgroep. Met de peuterspeelzaal een bezoek brengen aan het museum is niet haalbaar, maar het lijkt hen geweldig om de kinderen op de peuterspeelzaal in aanraking te brengen met het Speelgoedmuseum, de collectie en de functies die musea hebben. Dit sluit goed aan bij het jaarlijks terugkerende thema ‘kunst’, dat in de reguliere vorm ver afstaat van de voorkennis en belevingswereld van de kinderen in de groep.

Resultaat
Komvoor ontwikkelde hierom het project ‘speelgoedvitrine’. Een project waarin een prachtige, ‘klassieke’ vitrine voor drie weken uitgeleend wordt aan een VVE-locatie. In deze drie weken doorlopen de pedagogisch medewerkers de drie taken van musea met de leerlingen:
- Het verzamelen van voorwerpen: welk speelgoed zou jij nooit weggooien? Welk speelgoed vind je bijzonder? Hierin vindt de eerste kennismaking met erfgoed en erfgoedwijsheid plaats. Wat maakt iets bijzonder voor jou? En voor ons allemaal?
- Het categoriseren van voorwerpen: welke voorwerpen hebben dezelfde kleur? Welke voorwerpen hebben dezelfde textuur? Welke zijn groot, welke klein? Welke nieuw, welke oud? De hiervoor ontwikkelde speelgoed-woordkaarten bieden hierbij visuele ondersteuning, wat aansluit bij de gangbare didactiek voor woordenschatontwikkeling.
- Het tentoonstellen van voorwerpen: de kinderen stellen zelf een mini-tentoonstelling voor de ouders samen, met daarin bijvoorbeeld drie kleuren speelgoed, of (voor oudere kinderen) speelgoed van vroeger, van nu en van de toekomst. Kleuters kunnen hierbij ook woordkaartjes stempelen, toegangskaartjes voor de ouders maken of een promotieposter tekenen.
In de ontwikkeling is tevens afstemming gezocht met meerdere kleuterleerkrachten, waardoor het materiaal qua inhoud ook ingezet kan worden bij leerdoelen op het gebied van taal, rekenen en cultuur voor groep 1-2.

Kennisdeling
In vakblad ‘Het Jonge Kind’ (HJK) verscheen najaar 2021 een artikel over het project Speelgoedvitrine, om de gekozen didactiek ook onder VVE-locaties buiten Deventer bekend te maken.
Colofon
Willemijn Zwart (projectleiding, professionalisering), Caitlin Andriessen (tastbare materialen), Aaron Visser (doorontwikkeling en vormgeving).